กระบวนการเรียนรู้แบบใช้คำถามเป็นฐาน (Question-Based Learning : QBL)

แบบรายงานผลการจัดการความรู้ ปีการศึกษา 2557

ประเด็นความรู้                                    :  การจัดการความรู้  (KM)

ผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้      :  อาจารย์ผู้เข้ารับการอบรม

วัน เดือน ปี ที่ดำเนินการ         :  วันที่  26  กรกฎาคม  2558  ณ.ห้องประชุมสัมมนาชั้น 4

สรุปองค์ความรู้ที่ได้                :

กระบวนการเรียนรู้แบบใช้คำถามเป็นฐาน

(Question-Based Learning : QBL)

แนวคิด

เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มุ่งพัฒนากระบวนการทางความคิดของผู้เรียน โดยผู้สอนจะป้อนคำถามในลักษณะต่าง ๆ ที่เป็นคำถามที่ดี สามารถพัฒนาความคิดผู้เรียน ถามเพื่อให้ผู้เรียนใช้ความคิดเชิงเหตุผล วิเคราะห์ วิจารณ์ สังเคราะห์ หรือ การประเมินค่าเพื่อจะตอบคำถามเหล่านั้น

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบใช้คำถามมีขั้นตอนสำคัญดังต่อไปนี้

1. ขั้นวางแผนการใช้คำถาม ผู้สอนควรจะมีการวางแผนไว้ล่วงหน้าว่าจะใช้คำถามเพื่อวัตถุประสงค์ใด รูปแบบหรือประการใดที่จะสอดคล้องกับเนื้อหาสาระและวัตถุประสงค์ของบทเรียน

2. ขั้นเตรียมคำถาม ผู้สอนควรจะเตรียมคำถามที่จะใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดย

การสร้างคำถามอย่างมีหลักเกณฑ์

3. ขั้นการใช้คำถาม ผู้สอนสามารถจะใช้คำถามในทุกขั้นตอนของการจัดกิจกรรมการ

เรียนรู้และอาจจะสร้างคำถามใหม่ที่นอกเหนือจากคำถามที่เตรียมไว้ก็ได้ ทั้งนี้ต้องเหมาะสมกับเนื้อหาสาระและสถานการณ์นั้น ๆ

4. ขั้นสรุปและประเมินผล

4.1      การสรุปบทเรียนผู้สอนอาจจะใช้คำถามเพื่อการสรุปบทเรียนก็ได้

4.2      การประเมินผล ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันประเมินผลการเรียนรู้ โดยใช้วิธีการ

ประเมินผลตามสภาพจริง

การเลือกคำถามที่ดีที่ส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้

  • เลือกคำถามปลายเปิด –  ทำไม อย่างไร เพราะเหตุใด ให้นักศึกษาคิดคำตอบเอง
  • แนะแนวการคิด guide โดยใช้คำถามที่นักศึกษาจะต้องนำความรู้พื้นฐาน (Basic Knowledge) มาประยุกต์

การใช้เทคนิคให้ดี

  • ถามชัดเจน ไม่กำกวม
  • เลือกคำถามกว้างๆ ปลายเปิด —ทำอย่างไร
  • ถามทีละ 1 คำถาม อย่าถามเป็นชุด
  • ให้เวลาคิด 10 วินาที
  • เทคนิค ตั้งคำถาม—- รอคำตอบ —- ถ้าไม่ตอบ ถามระบุคน

คำถามที่ควรหลีกเลี่ยง

  • คำถาม ใช่ ไม่ใช่
  • คำถามกำกวม
  • คำถามชักกะเย่อ
  • คำถามให้เดา
  • คำถามชี้นำ

ประโยชน์

1.  ผู้เรียนกับผู้สอนสื่อความหมายกันได้ดี

2.  ช่วยให้ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3.  สร้างแรงจูงใจและกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน

4.  ช่วยเน้นและทบทวนประเด็นสำคัญของสาระการเรียนรู้ที่เรียน

5.  ช่วยในการประเมินผลการเรียนการสอน ให้เข้าใจความสนใจที่แท้จริงของผู้เรียน และ

วินิจฉัยจุดแข็งจุดอ่อนของผู้เรียนได้

6.   ช่วยสร้างลักษณะนิสัยการชอบคิดให้กับผู้เรียน ตลอดจนนิสัยใฝ่รู้ใฝ่เรียนตลอดชีวิต

รวบรวมโดย  ฝ่ายวิชาการ

Comments are closed.